Miesiąc: Luty 2026

[246] 12 lat rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wojna na koszt żołnierzy

W 246 odcinku łączymy cztery wątki, które pokazują region w czasie wojny i technologicznego przesilenia. Rozmawiamy o wojnie prowadzonej „za swoje” — o sytuacji, w której rosyjscy żołnierze coraz częściej doposażają się z własnych środków, i o tym, co mówi to o kondycji państwa takiego jak Rosja po 12 latach agresji na Ukrainę.
Następnie omawiamy, dlaczego Rosja wyraźnie odstaje dziś w wyścigu sztucznej inteligencji i jakie mogą być długofalowe konsekwencje tego zapóźnienia.
W trzeciej części przyglądamy się Dniu Języka Ojczystego w Białorusi — językowi jako przestrzeni tożsamości, ale i politycznej kontroli.
Na koniec przenosimy się do Izraela, gdzie funkcjonuje rosyjskojęzyczna diaspora jako największy postsowiecki mikrokosmos funkcjonujący poza obszarem byłego ZSRR

🎙️Przed mikrofonami Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek
W podcaście:
00:00 powitanie
2:30 brutalny generał Demiurczew
5:17 Rosjanie walczą za SWOje
18:17 jak bardzo Rosja odstaje w projektach SI
31:15 krindżowa promocja języka ojczystego w Białorusi
39:10 wielobarwny rosyjskojęzyczny Izrael
55:17 raper Morgenshtern i jego polskie korzenie

Żródła

🎙 Jeśli cenicie Państwo nasze materiały i chcecie wspierać rozwój podcastu zapraszamy:
☕ Buy Coffee To
https://buycoffee.to/sprawywschodu
🎧 Patronite
https://patronite.pl/sprawywschodu
Dziękujemy za wsparcie i zapraszamy do obserwowania „Spraw Wschodu” na Spotify.

[245] Wojenna Rosja. Stan zużycia

W 245 wydaniu „Czytamy po rosyjsku” przyglądam się Rosji w lutym 2026 roku — państwu funkcjonującemu w logice wojny, które jednocześnie negocjuje, mobilizuje i coraz wyraźniej zużywa się od środka. Zaprasza Bartosz Gołąbek

W odcinku:
1:10 podziękowania dla patronów
5:00 rocznica śmierci Aleksieja Nawalnego
8:57 najnowsza inicjatywa Julii Nawalnej
14:27 trzy korytarze negocjacji „pokojowych”
23:56 na ile Rosji starczy ludzi do uzupełniania wojennych strat
31:40 Kenijczycy na rosyjskiej wojnie
36:12 kryzys infrastrukturalny w mieście złota na Syberii
41:20 nowe napaści na szkoły i reakcja państwa

Źródła:
🔹 Trzy korytarze negocjacyjne – techniczny, polityczny i ekonomiczny impas rozmów rosyjsko-ukraińskich
Re:Russia: ⁠https://re-russia.net/analytics/0386/
🔹 Czy Rosji starczy żołnierzy? – realne straty, tempo rekrutacji i problem jakości kadr
Analiza zasobów:
https://carnegieendowment.org/ru/russia-eurasia/politika/2026/02/russia-internal-resources-war
Wątek werbunku cudzoziemców:
https://www.rbc.ru/politics/11/02/2026/698c276e9a7947b6d9dda382
Materiał wideo: ⁠⁠https://www.youtube.com/watch?v=21_MLbYzmyg⁠⁠
🔹 Komunalny kolaps w „złotym” Bodajbo – infrastruktura w cieniu wojny
https://www.sibreal.org/a/potom-voyna-i-vse-deneg-net-kommunalnyy-kollaps-v-zolotom-gorode-bodaybo/33676413.html
🔹 Fala ataków na szkoły i monitoring uczniów – profilaktyka czy reakcja strachu?
https://verstka.media/kak-shkoly-reagiruyut-na-volnu-napadenij
Czarny notes: ⁠https://black-book.wiki/search/case

Rosja negocjuje, rekrutuje i kontroluje — ale równocześnie mierzy się z erozją infrastruktury i napięciem społecznym.

Jeśli chcesz wesprzeć rozwój podcastu „Sprawy Wschodu”:
➡ Patronite: ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu
➡ Buy Coffee To: ⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu


Dziękujemy za każde wsparcie!

Czytamy Ukrainę z Aleksandrą Brzuzy

W tym odcinku podcastu na kanale Sprawy Wschodu wyjątkowo nie „czytamy po rosyjsku”, lecz proponujemy czytanie Ukrainy – jako próbę otwarcia nowej audio-przestrzeni rozmowy o wojnie, języku i doświadczeniu współczesności.
Bartosz Gołąbek rozmawia z Aleksandrą Brzuzy – rusycystką, tłumaczką literatury współczesnej, wykładowczynią, pasjonatką kina i muzyki rockowej, wielokrotnie obecną na wschodnich rubieżach Europy, w Rosji, na Białorusi, a przede wszystkim w Ukrainie.
Rozmawiamy o Ukrainie przez pryzmat historii współczesnej, literatury i języka, a także o tym, jak opowiadać wojnę bez estetyzacji i uproszczeń. Punktem wyjścia są fragmenty książki Brud (Khaki) autorstwa Siergieja Siergiejewicza „Sajgona”, w przekładzie Aleksandry Brzuzy. Książka została wydana w 2024 roku nakładem krakowskiej oficyny Ha!art.
To literatura surowa i bezkompromisowa, posługująca się językiem wojny i jej zaplecza – językiem, którego nie sposób wygładzić.

⚠️ Uwaga: w cytowanych fragmentach pojawia się nienormatywna leksyka, obecna w oryginale i zachowana w przekładzie jako element świadectwa i integralna część narracji.

Do formuły „Czytamy po rosyjsku” wracamy już w kolejnym tygodniu. Zapraszamy do słuchania, komentowania i dzielenia się refleksjami.

https://www.sklep.ha.art.pl/pl/p/Sergiej-Sergiejewicz-Sajgon-Brud-khaki%2C-tlum.-Aleksandra-Brzuzy/612

Teledyski w reżyserii Aleksandry Brzuzy:
Stefanova & Diamenti, Świeżością: https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=rOWi0BXv_Ec&list=RDrOWi0BXv_Ec&start_radio=1
Stefanova Kobietki Paznokietki https://m.youtube.com/watch?v=NYPUAVkhoYI&list=RDNYPUAVkhoYI&start_radio=1&pp=ygUVc3RlZmFub3ZhIHBhem5va2lldGtpoAcB0gcJCZEKAYcqIYzv
Renola Guna – Namiętność Bohuna https://www.youtube.com/watch?v=Fx6KAQuLWZs

Postaw nam kawę: https://buycoffee.to/sprawywschodu

[244] Aryna Sabalenka i granice neutralności

  1. Czytamy po rosyjsku

Bartosz Gołąbek mówi o kobiecym tenisie i Australian Open jako punkcie wyjścia do refleksji nad granicami neutralności w sporcie. Analizuje postawę Aryna Sabalenka, zestawiając sportowe deklaracje z politycznym i symbolicznym kontekstem, w jakim dziś funkcjonują zawodniczki z Europy Wschodniej.

W dalszej części odcinka o rosyjskiej platformie demokratycznej przy Parliamentary Assembly of the Council of Europe, napięciom wewnątrz rosyjskiej opozycji oraz pytaniu o reprezentowanie „antywojennej Rosji”. Następnie werbunek studentów na wojnę przez uczelnie i narastającą kontrolę nauki i badań, pokazując, jak sport, edukacja i nauka zaczynają funkcjonować według tej samej logiki państwa wojennego.
Zaprasza Bartosz Gołąbek

Spis treści:
0:00 powitanie i wprowadzenie
1:58 Australian Open i konflikt moralny gwiazd tenisa
20:34 pierwsze spotkanie rosyjskiej platformy w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy
35:19 oblana sesja = bilet na wojnę
42:16 badania naukowe z „towarzyszem majorem” na kolanach

Źródła i materiały wykorzystane w odcinku
Tenis / Australian Open
Sport.ru — finał Australian Open: Sabalenka – Rybakina
⁠https://www.sport.ru/tennis/tennis-australian-open-final-sobolenko-rybakina-pryamaya-translyatsiya/article639649/
SportArena.kz (Threads) — kontekst sportowy i reakcje
⁠https://www.threads.com/@sportarena_kz/post/DULGliMiKG-⁠
Konferencje prasowe i wypowiedzi:
⁠https://www.youtube.com/watch?v=hl9fPrsy8Ls⁠
⁠https://www.youtube.com/watch?v=d6fgxoxsbPo⁠
Rosja: studenci i werbunek na wojnę
Projekt „Черта” — Nie zdałeś sesji? Weź do ręki drona
https://cherta.media/story/ne-sdal-sessiyu-beri-v-ruki-dron/
Rosja: nauka, badania i kontrola państwa
T-Invariant — „Nieokiełznani bojownicy”: FSB i kontrola nad nauką
https://t-invariant.org/2025/02/niokrotimye-bojtsy-u-fsb-poyavyatsya-svoi-gosuslugi-dlya-kontrolya-za-uchyonymi-2/
Rosja: opozycja i PACE
Meduza — platforma rosyjskiej opozycji przy Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy
⁠https://meduza.io/feature/2026/01/30/v-strasburge-vpervye-sobralas-platforma-rossiyskoy-oppozitsii-pri-pase

Wesprzyj „Sprawy Wschodu”
Jeśli chcesz wesprzeć powstawanie podcastu Sprawy Wschodu i kolejnych odcinków „Czytamy po rosyjsku”, możesz to zrobić tutaj:
☕ Buy Coffee To
⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu
❤️ Patronite
⁠https://patronite.pl/sprawywschodu
Dziękuję za każde wsparcie — pozwala ono rozwijać projekt i zachować jego niezależny charakter.