Miesiąc: maj 2026

Jak rosyjskie media budują w maju 2026 r. obraz Polski jako kraju frontowego, zdradzającego Ukrainę i prześladującego przyjaciół Rosji? I dlaczego w tym samym maju rosyjskojęzyczna prasa emigracyjna z szacunkiem pisze o polskim kinie — a na gali w Cannes spotykają się drogi Pawła Pawlikowskiego i Andrieja Zwiagincewa?
W odcinku: karetki w Rzeszowie jako „dowód” udziału NATO w wojnie, zwalniani lekarze z Ukrainy i zero punktów od ukraińskiego jury na Eurowizji, postrzelony Białorusin i anatomia operacji informacyjnej, sprawa archeologa Butiagina i szpiegów ABW, Ziobro jako „biegłyj” i Artiemij Lebiediew bez wizy Schengen, zjazd historyków w Baranowie Sandomierskim i cień Wołynia, nekrolog Piesiewicza w „Kommersancie” oraz Cannes 2026 — Pawlikowski, Zwiagincew i apel do Putina ze sceny.
Po podcaście zapraszamy na felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy — literka Є, Je Bali.
Do słuchania zaprasza Bartosz Gołąbek.
Wsparcie projektu:
🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu
🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu
🌐 sprawywschodu.online

W odcinku:
1:41 Wprowadzenie
4:41 Komsomołka: Polska kraj walczący i frontowy
9:13 Rossijskaja Gazieta: Polska zdradza Ukrainę
13:20 Rosyjska sekcja BBC: obszerny reportaż z Baranowa Sandomierskiego
19:44 Radio Svoboda: Polska wyłapuje rosyjskich szpiegów
21:18 Kommersant: archeolog Butiagin o więzieniu w Polsce
24:12 Rossijskaja Gazieta o ucieczce Zbigniewa Ziobry
29:17 Kommersant drukuje wspomnienie Krzysztofa Piesiewicza
31:23 Cannes dla Pawlikowskiego i Zwiagincewa
44:08 felieton Nikodema Cudzicha „Alfabet Ukrainy”

ŹRÓDŁA I LINKI:
Polska jako zaplecze frontu:
KP — karetki w Rzeszowie:
https://www.kp.ru/online/news/6982053
KP — nacisk na Ukrainę po wizytach Trumpa i Putina w Chinach:
https://www.kp.ru/online/news/6981980/
Lekarze i Eurowizja — Polska kontra Ukraina:
RG — „masowe zwolnienia” lekarzy:
https://rg.ru/2026/05/15/v-polshe-massovo-uvolniaiut-vrachej-ne-vladeiushchih-polskim-iazykom.html
RP — kontekst polski:
https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art44398421-czesc-lekarzy-z-ukrainy-traci-prawo-do-wykonywania-zawodu-sejm-chce-je-przedluzyc
RG — rewizja relacji z Ukrainą po Eurowizji:
https://rg.ru/2026/05/18/v-polshe-prizvali-peresmotret-otnosheniia-s-ukrainoj-iz-za-evrovideniia.html
Cień Wołynia — zjazd historyków:
BBC po rosyjsku — Światosław Chomenko:
https://www.bbc.com/russian/articles/cd9pe2wy5d4o
Białorusin postrzelony — propaganda kontra fakty:
RG — „polscy policjanci otworzyli ogień do białoruskiego gościa”:
https://rg.ru/2026/05/21/polskie-policejskie-otkryli-ogon-po-belorusskomu-gostiu-i-edva-ne-ubili-ego.html
MOST — odpowiedź wrocławskiej prokuratury:
https://mostmedia.io/2026/05/22/pochemu-streljali-v-belarusa/
Szpiedzy i Butiagin:
Swoboda — trzej zatrzymani przez ABW:
https://www.svoboda.org/amp/v-poljshe-troe-zaderzhany-po-podozreniyu-v-shpionazhe-v-poljzu-rossii/33760922.html
Kommersant — wywiad z Butiaginem „Krym — mój”:
https://www.kommersant.ru/doc/8671178
Ziobro i Lebiediew:
RG — „zbiegły eks-minister” w USA:
https://rg.ru/2026/05/19/beglyj-eks-ministr-iusticii-polshi-perebralsia-iz-vengrii-v-ssha.html
Lebiediew o odmowie wizy (Instagram):
https://www.instagram.com/p/DYpFPvOtH8Q/?igsh=MXRpNTJiNTMzNnBtMA==
Lebiediew o odmowie wizy (X):
https://x.com/i/status/2057860915970670969
Kultura — Piesiewicz i Cannes 2026:
Kommersant — nekrolog Piesiewicza „Dramaturg z Bożej łaski”:
https://www.kommersant.ru/doc/8670813
Meduza — recenzja „Fatherland” Pawlikowskiego:
https://meduza.io/feature/2026/05/15/kanny-2026-faterlyand-luchshiy-film-pavla-pavlikovskogo
Pawlikowski — wywiad wideo (4:43):
https://www.youtube.com/watch?v=ts2wgnvGV7o

Bartosz Gołąbek zaprasza na 256. wydanie podcastu Czytamy po rosyjsku, a w nim:
14 maja 2026 Duma wybrała 37-letnią Janę Łantratową na rzecznika praw człowieka Federacji Rosyjskiej. Pretekst do rozmowy o pokoleniu, które wychowało się już w putinizmie i właśnie obejmuje władzę.
Próbujemy zrozumieć, jak działa to pokolenie kobiet z roczników 1982–1988 — Łantratowa, Lwowa-Biełowa, Mizulina, Kuzniecowa, Plieszczewa. Skąd przychodzą, jak budują kariery, jak czytają sygnały Kremla, w jaki sposób są instrumentalizowane i jak same się w putinizm wpisują. Patrzymy też na tło — starsze pokolenie kobiet, które wciąż trzyma strategiczne wieże rosyjskiego państwa.
Pytanie, które stawiamy: czy nominacja Łantratowej to pojedynczy awans, czy prototyp putinowskiej fali kadrowej, która ukształtuje Rosję następnych dwóch–trzech dekad.

W podcaście:
0:00 wprowadzenie
2:35 kim jest Jana Łantratowa
11:35 cień FSB – patron i protegowana
19:10 działania nowej rzeczniczki na Donbasie
26:19 kuźnia kadr putinzmu „Mołodaja Gwardia” Jedinoj Rossii
31:30 putinowskie lojalistki
41:59 wzorzec do naśladowania
48:46 młodość i konserwatywny radykalizm
55:57 Alfabet Ukrainy Nikodema Cudzicha E jak Energoatom

Źródła:
— Meduza, W Rosji będzie nowy ombudsman https://meduza.io/feature/2026/05/08/v-rossii-budet-novyy-ombudsmen-eto-yana-lantratova-ee-naznachenie-lobbiroval-nikita-mihalkov-uznala-meduza
— RT, komentarz Łantratowej ⁠https://russian.rt.com/opinion/1630564-lantratova-rossiya-grazhdanskoe-obschestvo⁠
— Radio Swoboda⁠ https://www.svoboda.org/a/pechaljnoe-sobytie-novaya-upolnomochennaya-po-pravam-cheloveka-v-rossii/33757539.html
— Materiał wideo⁠ https://www.youtube.com/watch?v=r3BWP556Jt4⁠
— Materiał wideo⁠ https://www.youtube.com/watch?v=YULK0Fo47cw⁠
— Nowaja Gazeta Europa, Mir uznany za wroga ⁠https://novayagazeta.eu/articles/2025/05/18/mir-opoznan-kak-vrag
— Nowaja Gazeta Europa, Jej zadaniem jest wykonywać polecenia⁠ https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/24/ee-zadacha-vypolniat-porucheniia
Wsparcie projektu:
🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu
🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu
sprawywschodu.online
W tym tygodniu polecamy także felieton Nikodema Cudzicha Alfabet Ukrainy, litera E jak Energoatom.

85% Rosjan korzysta z magii. Rynek ezoteryki — 27 mld euro rocznie, 24 razy więcej niż legalna psychologia. Najwyższy Szaman Rosji w państwowej TV ogłasza, że „Rosji nikt nie pokona”. Inny szaman, który w 2019 szedł pieszo „wygnać demona Putina” z Kremla, siedzi szósty rok w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Punktem wyjścia jest artykuł Klub Regionów z kwietnia 2026. Czytamy też Lewadę, VCIOM, Rosstat, Snob, Kommiersant, Finam — z selekcją: co pomiar, co propaganda. Pokazujemy trzydziestosześcioletni monitoring VCIOM, historię dwóch szamanów — Gabyszewa i Kara-ola, trzy korzenie „magicznego drzewa” według Snoba i wojnę w Ukrainie jako zbiorowy akt magiczny.
🎙️255 wydanie podcastu „Czytamy po rosyjsku” prowadzi: Bartosz Gołąbek
✒️ Felieton: Nikodem Cudzich, „Alfabet Ukrainy” — litera D, jak demografia

W podcaście:
1:33 Punkt wyjścia — artykuł klubu regionów
7:48 Kreml mierzy wiarę w magię od 1990 roku
13:09 Dwóch szamanów
22:03 Trzy korzenie magicznego drzewa i rosyjski element dodany
29:38 Pustka instytucjonalna i rynek 27 miliardów euro
39:17 Kulturalny rezonans i sprzeczność systemu
45:10 Wojna jako akt magiczny
49:32 felieton Nikodema Cudzicha – demografia Ukrainy

🔗 Wybrane źródła:
Klub Regionów, „Россияне всё больше увлекаются магическим туризмом” (27.04.2026)
http://club-rf.ru/news/64685
VCIOM, raport o magicznych praktykach (27.03.2026)
https://wciom.ru/analytical-reviews/analiticheskii-obzor/tainstvennoe-i-potustoronnee-ili-rossijane-o-magakh-i-astrologakh
Lewada-Centrum, ratingi kwiecień 2026
https://www.levada.ru/2026/04/30/reitingi-aprelya-2026-goda/
Mediazona, sprawa Aleksandra Gabyszewa
https://zona.media/article/2023/11/24/politzek-4
Wiesti.ru / Rossija-1, Najwyższy Szaman Kara-ol w „Małachow”
https://www.youtube.com/watch?v=NsBNHdHyOlk
Ekspert, „К гадалке не ходи” — rynek ezoteryki 2,4 bln rubli
https://expert.ru/obshchestvo/k-gadalke-ne-khodi/
Finam.ru, „Россияне против вампиров”
https://www.finam.ru/publications/item/rossiyane-protiv-vampirov-podkhodit-li-k-kontsu-interes-k-mistike-20260213-0900/
Sprzedaż antydepresantów
https://53.ru/text/health/2026/04/25/76376756/
Snob, „После сказки” — trzy korzenie magicznego drzewa
https://snob.ru/art/posle-skazki-kak-na-vystavke-v-kaliningrade-osmysliaiut-sovremennoe-uvlechenie-ezoterikoi/

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠⁠
👉 ⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠

W 254 odcinku Czytamy po rosyjsku rozmawiamy o kryzysie rosyjskich peryferiów: od Dagestanu po jakuckie Andriuszkino. Zaczynamy od krótkiego bloku newsowego: sprawa Andrzeja Poczobuta, nowe wyliczenia rosyjskich strat według BBC i Mediazony oraz uderzenia w rafinerię w Tuapse. Dalej: dymisja szefa Dagestanu po powodzi, dyskusja o rozbudowie metra w Mińsku, dramat wymierającego narodu Jukagirów oraz pytanie, czy NATO jest dziś gotowe na poważniejszą konfrontację z Rosją.

Do słuchania zapraszają Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek.
W odcinku:
2:01 uwolnienie Andrzeja Poczobuta i wymiana więźniów z Białorusią i Rosją
7:16 rosyjski kurort Tuapse nad Morzem Czarnym pod ukraińskim ostrzałem
13:49 dymisja szefa Dagestanu Siergieja Mielikowa
30:56 Mińsk dyskutuje o rozwoju swojego metra
37:49 kryzys w Jakucji i wymieranie Jukagirów
53:34 Politico pyta czy NATO poradziłoby sobie z Rosją

1:04:14 Nikodem Cudzich z wraz felietonem Alfabet Ukrainy – Litera G

Źródła:
⁠https://nashaniva.com/ru/394144
https://meduza.io/feature/2026/04/29/voyna-na-blizhnem-vostoke-pokazala-chto-strany-nato-ne-gotovy-k-voyne-s-rossiey
https://www.kommersant.ru/doc/8633770
https://www.svoboda.org/a/kak-v-yakutskom-sele-spasayut-vymirayuschiy-narod/33743199.html
https://www.youtube.com/watch?v=WvL3surr4DA⁠

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠
👉 ⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠⁠