Miesiąc: kwiecień 2026

Co dziś jedzą Rosjanie — i co to mówi o ich życiu?

W tym odcinku „Czytamy po rosyjsku” przyglądam się rosyjskiemu rynkowi żywności i gastronomii: od boomu na gotowe jedzenie, przez zmiany nawyków żywieniowych, aż po presję cenową, podatki i sytuację restauracji.
To nie jest odcinek o kuchni w sensie tradycji.
To analiza codzienności — tego, jak Rosjanie żyją, ile wydają i jakie wybory podejmują przy zwykłym stole.

📊 W odcinku m.in.:
rynek gotowej żywności (ponad 1,3 bln rubli)
ile kosztuje jedzenie w Rosji (i jak różni się regionami)
dlaczego rośnie popularność „domowego jedzenia z półki”
co dzieje się z restauracjami i gastronomią
zmiany smaków: od syrników po ramen
wpływ inflacji, regulacji i rynku pracy

👉 To jeden z najprostszych sposobów, żeby zobaczyć Rosję taką, jaka jest naprawdę.

🎙️ Autor
🎧 Zaprasza: Bartosz Gołąbek
Podcast: Sprawy Wschodu | Czytamy po rosyjsku

☕ Wsparcie
👉 Jeśli chcesz wesprzeć podcast:
https://buycoffee.to/sprawywschodu
https://patronite.pl/sprawywschodu

📚 Źródła i materiały

Rynek gastronomiczny i trendy:
https://wheretoeat.ru/publications/
https://www.kommersant.ru/doc/8606536
https://www.kommersant.ru/doc/8607359
https://www.kommersant.ru/doc/8607505
https://www.kommersant.ru/doc/8607495
https://www.kommersant.ru/doc/8605671
https://www.kommersant.ru/doc/8588445

Retail i rynek żywności:
https://www.retail.ru/articles/gotovaya-eda-v-poiske-smyslov-kak-riteylery-uvelichivayut-prodazhi-s-pomoshchyu-novykh-vkusov-doveri/
https://www.retail.ru/interviews/valeriy-palkin-gk-talina-spros-na-zamorozhennye-khlebobulochnye-izdeliya-prevyshaet-predlozhenie/?erid=2W5zFHLtpho
https://romir.ru/feed/rynok-pitstsy-v-rossii

Dane i analizy:
https://www.sberbank.ru/ru/sberpress/all/article?newsID=012a242f-c35a-4a94-9fd0-e1f60d076789&blockID=1303&regionID=77&lang=ru&type=NEWS
https://www.dp.ru/a/2026/04/24/srednij-chek-v-obshhepite-peterburga

Regulacje:
https://www.retail.ru/articles/tri-strategii-zashchity-biznesa-v-usloviyakh-zakonodatelnykh-ogranicheniy-na-ispolzovanie-inostranny/
https://place.lemma.ru/article/gosduma-odobrila-osvobojdenie-chasti-predpriyatii-obshchepita-ot-nds-v-gorodahmillionnikah-rastet-chislo-ramennyh-i-lapshichnyh-novosti-za-14-aprelya

Materiał wideo:
https://www.youtube.com/watch?v=29mgrXrbcsw&t=666s

W marcu i kwietniu 2026 roku Rosja zrobiła coś, czego długo unikano: rozpoczęła frontalny test kontroli odłączenia własnego internetu. Blokady Telegrama i VPN, problemy z aplikacjami bankowymi, a nawet zakłócenia w funkcjonowaniu infrastruktury miejskiej pokazały skalę eksperymentu. W pewnym momencie to już nie była tylko cenzura — to był test odporności całego systemu.
W tym wydaniu podcastu Bartosz Gołąbek analizuje największy kryzys cyfrowy w najnowszej historii Rosji. Kluczowe pytanie brzmi: kto realnie kontroluje proces? Coraz więcej wskazuje na rolę Federalna Służba Bezpieczeństwa, a nie tylko formalnych regulatorów.
W odcinku m.in.:— jak przez lata budowano infrastrukturę kontroli (ustawy, suwerenny Runet, DPI)— dlaczego model rosyjski odbiega od chińskiego i w jakim kierunku ewoluuje— skutki techniczne blokad (VPN, usługi, infrastruktura miejska)— napięcia w elitach i brak spójnej linii politycznej— rola mediów społecznościowych i paradoksy władzy korzystającej z blokowanych narzędzi— cyfrowy rubel jako potencjalne domknięcie systemu kontroli.

W odcinku:
1:47 białoruskie kpiny z rosyjskiego internetu
3:35 Siedem lat budowania muru
10:20 Telegram: nieoczekiwany bohater tej historii
15:40 Dlaczego mur pęka
19:54 Kto naprawdę stoi za tą wojną
26:03 Koalicja niezadowolonych
41:09 Dokąd to zmierza: kto kogo
49:42 felieton Nikodema Cudzicha – Alfabet Ukrainy – wolontariusze

Link od Nikodema Cudzicha: Небайдужі Люди https://www.instagram.com/nebaiduzhi.lyudy

🔎 Źródła:
Analizy:
Re: Russia
⁠https://re-russia.net/analytics/0414/⁠Carnegie Endowment for International Peace
⁠https://carnegieendowment.org/ru/russia-eurasia/politika/2026/04/russia-elites-internal-conflict⁠The New Tab
⁠https://thenewtab.io/internet-pod-kupolom/⁠
Decyzje i polityka:
The Moscow Times
⁠https://ru.themoscowtimes.com/2026/04/15/na-blokirovku-interneta-brosili-esche-12-mlrd-rublei-a192727⁠Forbes Russia
⁠https://www.forbes.ru/society/559151-kreml-mozet-povremenit-c-ograniceniami-interneta-na-fone-padenia-rejtinga-putina⁠CNews
⁠https://www.cnews.ru/news/top/2026-04-06_rossijskim_it-kompaniyam⁠
Mechanizmy kontroli:
Meduza
⁠https://meduza.io/feature/2026/04/15/krupneyshie-rossiyskie-servisy-perestayut-rabotat-pri-vklyuchennom-vpn-kak-i-trebovalo-mintsifry⁠iStories
⁠https://istories.media/news/2026/04/15/chislo-servisov-kotorie-perestali-otkrivatsya-pri-vklyuchennom-vpn-uvelichilos/⁠Novaya Gazeta Europe
⁠https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/15/pokhozhe-vy-ispolzuete-vpn⁠
Reakcje i kontekst:
Vërstka
⁠https://verstka.media/ni-odin-krupnyy-rossiyskiy-chinovnik-ne-vyskazyvalsya-v-podderzhku-blokirovok-interneta⁠
Instytucje:
The Bell
⁠https://thebell.io/teper-oni-vse-reshayut-u-runeta-poyavilsya-novyy-kurator–sluzhba-fsb-otvechavshaya-za-otravlenie-navalnogo⁠

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu
👉 ⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

W tym odcinku „Czytamy Ukrainę” Bartosz Gołąbek i Aleksandra Brzuzy rozmawiają o filmach dokumentalnych powstających po 2022 roku w cieniu pełnoskalowej wojny w Ukrainie.
To subiektywny wybór, który pokazuje różne sposoby opowiadania wojny — od bezpośrednich zapisów frontu, przez historie cywilów, po bardziej autorskie i symboliczne formy. Uwzględniamy także perspektywę rosyjską, obecną w filmach propagandowych i materiałach pokazujących wojnę „od środka”.

W odcinku:
3:18 Mstyslaw Czernow i jego nagradzane produkcje
8:20 polskie dokumenty z czasów inwazji Rosji na Ukrainę
13:53 czy dokumentalistyka wojenna może być obiektywna
26:10 rosyjskie filmy o Mariupolu
37:19 zwierzęta w roli głównej
41:47 przypadek Antona Ptuszkina
44:12 dzieci pod ostrzałem
47:26 filmy metafory
52:37 rosyjska propaganda i antypropaganda
1:00:41 czy warto oglądać rosyjską propagandę dokumentalną

🎬 Omawiane filmy:
Ukraina / front i doświadczenie wojny
– 2000 метрів до Андріївки (2025), reż. Мстислав Чернов
– 20 днів у Маріуполі (2023), reż. Мстислав Чернов
– In the Rearview (2023), reż. Maciek Hamela
Zwierzęta i etyka wojny
– Ми, наші тварини і війна (2024), reż. Антон Птушкін
– Все має жити (2024), reż. Тетяна Дородніцина, Андрій Литвиненко
Dzieci i trauma
– Україна. Вкрадене дитинство (2024)
Metafory i obrazy społeczne
– Квіти України (2024), reż. Аделі́на Борець
– Hotel „Ukraina” (2024), reż. Barbara Włodarczyk
Perspektywa rosyjska / propaganda i „od środka”
– Russians at War (2024), reż. Anastasia Trofimova
– Pan Nikt kontra Putin (2025), reż. David Borenstein, Pavel Talankin
– У края бездны (2024–2025), reż. Максим Фадеев
– Мариуполь: возвращение (2024), News Front
– Мариуполь. Три года свободы (2025)
– Выжившие. Истории из освобождённого Мариуполя (2022), RT
– Обыкновенная денацификация (2023)
– Предательство (2026), reż. Андрей Медведев
– Наши герои (2023)
– Предыстория войны. Рождение «народных республик» (2024)

W 251 wydaniu podcastu „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek i Marcin Strzyżewski przyglądają się światu, w którym konflikty nie wygasają, lecz układają się w coraz bardziej złożony i trudny do zatrzymania proces.
Rozmawiają o teraźniejszości — o tym, jak funkcjonuje dziś Rosja w warunkach przedłużającej się wojny i globalnej presji — ale też o przyszłości: o scenariuszach, które nie są jeszcze przesądzone, a jednak zaczynają się rysować coraz wyraźniej.
Czy mamy do czynienia z pojedynczym konfliktem, czy raczej z ich narastającą kumulacją? Jakie mechanizmy sprawiają, że napięcia nie znikają, lecz się wzmacniają? I co to oznacza dla świata, który coraz częściej przypomina system pozostający w stanie permanentnego kryzysu?
To rozmowa o procesach, które już trwają — i o tych, które dopiero mogą się ujawnić.

W audycji:
0:00 powitanie
2:30 katastrofa pociągu w Obwodzie Uljanowskim i inne tego typu wydarzenia
10:09 o strategii komunikacyjnej ukraińskich służb specjalnych
14:41 o sposobach wciągania do zadań dywersyjnych
21:48 felieton Nikodema Cudzicha o ukraińskim barszczu
31:00 o stanie procesu pokojowego Rosja – Ukraina
36:38 co zmieni w wojnie potencjalna zmiana na stanowisku Rosji
51:30 o marnych nadziejach na rozliczenie zbrodniarzy wojennych
59:36 Białoruś „przygotowuje się do wojny”
1:01:01 oblicze wojny światowej
1:09:08 o potrzebie gotowości

Wesprzyj Sprawy Wschodu:
☕ BuyCoffeeTo: ⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠
❤️ Patronite: ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

Sprawy Wschodu w sieci:
📸 Instagram: ⁠https://www.instagram.com/sprawywschodu⁠
📘 Facebook: ⁠https://www.facebook.com/sprawywschodu⁠
▶️ YouTube: ⁠https://www.youtube.com/@sprawywschodu
🌐 ⁠https://sprawywschodu.online